لینوکس-اوبونتو-سوزه

بعد از نه-ده سال استفاده از ویندوز شاید حسی که در استفاده از یک سیستم عامل متن باز برای آدم رخ دهد قابل وصف نباشد. نمی خواهم بگویم احساس آزادی داری اما به جرات میتوان گفت وارد یک دنیای دیگری میشوی که خیلی جالب و پر از کشفیات و اتفاقات جدید است. برای ویندوز کاری که با چند کلیک یک نرم افزار را نصب میکند بدون اینکه پیش نیازی برای نصب آن وجود داشته باشد و یا مجبور باشد دستوراتی را در خط فرمان وارد کند و … کار با لینوکس در ابتدای امر ممکن است ملال آور و خسته کننده باشد اما هر چه بیشتر پیش می روی و بیشتر با محیط و امکانات و ابزاراهای لینوکس آشنا می شوی بیشتر شیفته آن خواهی شد. کافی است کمی صبر و تحمل داشته باشی و کمی حس کنجکاوی و سماجت برای رسیدن به هدف. یک دوست خوب لینوکس کار هم کمک زیادی در روند پیشرفتتان خواهد داشت.

سال گذشته بود که با لینوکس و توزیع ابونتو 7.4 از طریق سی دی که سعید عزیز برایم داد آشنا شدم. بعد از آشنایی با محیط لینوکس آن را نصب کردم و هر از چند گاهی به آن سر می زدم و با امکانات و دستوراتش سر و کله می زدم تا اینکه امسال ابونتو 8.4 را دانلود کردم و با تغییرات قابل توجهی که در این نسخه نسبت به 7.4 بود علاقه بیشتری به لینوکس و اوبنتو در من پیدا شد. کم کم سعی کردم تا جایگزین لینوکسی برای  نرم افزارهای مورد استفاده در ویندوز پیدا کنم. که اکثرشان پیدا شدند اما همان اقلیت هم مانع از حضور مستمر در محیط لینوکس و دل کندن کامل از ویندوز بود. حتی شبیه ساز برنامه های ویندوز (wine) هم نتوانست جبران آن اقلیت را بکند. از طرفی مشکلی که با اوبنتو داشتم ناپایداری آن و وجود برخی باگ های ناخواسته و بدون علت مشخص بود. البته برخی مشکلات هم سخت افزاری بود. به عنوان مثال اوبنتو با کارت صدای شرکت realtek مدل AC97 که بر روی اکثر مدل های مادربرد گیگابایت سوار است مشکل داشت. نصب چندباره درایور ارائه شده هم کارساز نبود. چون گاهی درست عمل می کرد و گاهی نه! پر واضح است که سیستم عامل بدون کارت صدا مانند رادیوی بدون صدا است! و بدرد کاربر نمی خورد. (حال مشکل از سوی سخت افزار باشد یا نرم افزار). اوبنتو البته مشکلات دیگری هم داشت. بروزرسانی های پی در پی و هفته ای آن هم گاه در حد چند صد مگابایت که به نظر میرسد به عدم پایداری و وجود باگ مربوط شود تا بروز بودن و ارتقاء به احسن. البته در کل قضیه ارتقاء چیز خوبی است اما پایداری مهم تر است! (این مبحث تخصصی است و مشخصا علم من بعنوان کاربر مبتدی لینوکس ممکن است مخدوش باشد!) به هر حال این چنین مواردی مرا بعنوان کاربر اوبنتو راضی نساخت و بفکر استفاده از توزیع دیگری از لینوکس انداخت. (در این مدت راهنمایی های پدرام مهربان و دوست داشتنی که همیشه در دسترس بود و همیشه حاضر به پاسخگویی و تلاش برای یافتن راهکار برای من بسیار ارزشمند و حاوی نکات اخلاقی فراوان بود که همین جا از لطف اش ممنونم)

اما عشق به لینوکس طوری در من ریشه دوانده بود که به هر قیمتی حاضر به برگشتن به محیط ویندوز نبودم. (ارزش های ویندوز جای خود را دارد و هدف مقایسه نیست.) بنابراین به پیشنهاد امیر عزیز اپن سوزه ۱۱ را دانلود کردم و چندین بار بصورت زنده آن را تست کردم. تا اینکه مدتی پیش سوزه ۱۱ را روی پارتیشن هایی که برای اوبنتو ساخته بودم نصب کردم. (از اوبنتو کاران محترم بابت این رفتار خصمانه پوزش می طلبم ) در نگاه اول و در مرحله نصب، سوزه چنان مرا متعجب و شگفت زده نمود که همان لحظه اوبنتو را به کل فراموش کردم! سامانه قدرتمند و صد البته هوشمند یاست (Yast) که برای نصب هسته اصلی و بسته ها بکار میرود کار را برای هر تازه کاری آسان می کند. محیط سوزه تا حدودی با ابونتو متفاوت است. سادگی و در عین حال استفاده از آیکون های مختلف (کاربر گرافیکی قوی) آن هم در نسخه گنوم و نه حتی KDE نیاز به استفاده از ترمینال و خط فرمان را در اکثر موارد از بین می برد. چیزی که بسیار حائز اهمیت است هوشمندی این توزیع لینوکس می باشد. به عنوان مثال درایوهای ویندوز (NTFS) در سوزه در پوشه ای به نام Windows  در پوشه Home قرار گرفته اند و جالب اینکه همیشه بصورت مونت شده هستند. چیزی که در ابونتو امکانش با دستکاری در پرمیشن ها  و استفاده از چندین دستور و … میسر بود. مزیت اصلی آن هم Unmount نشدن اطلاعات موجود در درایوها در محیط لینوکس است. یا فعال بودن دائمی کلید Num lock به هنگام بالا آمدن سیستم عامل پس از یکبار فعال کردنش (مثل ویندوز که تنظیمات را ذخیره می کند) که این امکان در ابونتو نیز بصورت پیش فرض وجود ندارد. به هر حال اپن سوزه ۱۱ ، یک توزیع مناسب، ساده، بی دردسر، پایدار، کاربر پسند، و توزیعی است که کاربر ویندوزی بتواند براحتی با آن به دنیای لینوکس قدم بگذارد و ویندوز را فراموش کند! برداشت من این است که برای شروع لینوکس سوزه ۱۱ خیلی سرتر از اوبنتو است. و حتی برای ادامه!

مطلب طولانی شد اما چیزی که برای من سوال است عدم استقبال ایرانیان از سوزه به اندازه اوبنتو است! قدرت تبلیغات و وجود انجمن ها و ویکی های متعدد که ابونتو کاران به راه انداخته اند شاید توجیه مناسبی برای این امر باشد. اما به واقع جایگاه سوزه بمراتب بالاتر از ابونتو است و من این را طبق تجربیات یک ماهه ای که کسب کردم می گویم. هر چند بقول پدرام عزیز سوزه و اوبونتو و … لینوکس هستند و مهم استفاده از لینوکس است و توزیع ها بنا برسلایق و برداشت های کاربر انتحاب می شوند. با توجه به کمبود و شاید فقدان! مراجع و انجمن ها و ویکی های فارسی در خصوص سوزه تصمیم دارم تجاربم را در زمینه استفاده از سوزه در وبلاگم بیاورم تا شاید اندکی از ظلم رفته بر این توزیع قدرتمند لینوکس کاسته شود و مخاطب نیز با توجه به علم و آگاهی توزیع مورد نیاز خود را انتخاب کند.در این راه دست یاری به سوی سوزه کاران محترم دراز می کنم.